ЁЯМ▒ Sovereign Green Bonds (SGrB) рдХ्рдпा рд╣ैं? 2025 рдоें рдЗрдирд╕े рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдХрдоाрдИ рдХैрд╕े рдХрд░ें?
рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рд╕рд░рдХाрд░ “рдЧ्рд░ीрди рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ्рд╕” (рдЬैрд╕े рд╕ोрд▓рд░, рдкрд╡рди рдКрд░्рдЬा, рдЧ्рд░ीрди рдЯ्рд░ांрд╕рдкोрд░्рдЯ) рдХे рд▓िрдП рдкूंрдЬी рдЬुрдЯाрдиे рдХे рд▓िрдП Sovereign Green Bonds (SGrB) рдЬाрд░ी рдХрд░рддी рд╣ै। рдпे рд╕рд░рдХाрд░ी рдЧाрд░ंрдЯी рд╡ाрд▓े рдмॉрди्рдб рд╣ैं—рдпाрдиी рдбिрдлॉрд▓्рдЯ рд░िрд╕्рдХ рдмेрд╣рдж рдХрдо, рдФрд░ рдкैрд╕ा рд╕ीрдзे рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг-рд╣िрддैрд╖ी рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ्рд╕ рдоें рдЬाрддा рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░िрдЯрд░्рди + рдЗрдо्рдкैрдХ्рдЯ рдЗрди्рд╡ेрд╕्рдЯिंрдЧ рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рддो рдпрд╣ 2025 рдХा рдЬрдмрд░рджрд╕्рдд рд╡िрдХрд▓्рдк рд╣ै।
---
ЁЯзй SGrB рдХैрд╕े рдХाрдо рдХрд░рддे рд╣ैं?
рд╕рд░рдХाрд░ рдмॉрди्рдб рдЬाрд░ी рдХрд░рддी рд╣ै → рдиिрд╡ेрд╢рдХ рдЦрд░ीрджрддे рд╣ैं → рдЬुрдЯी рд░рдХрдо рдЧ्рд░ीрди рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ्рд╕ рдоें рд▓рдЧрддी рд╣ै।
рдЖрдкрдХो рддрдп рдЕंрддрд░ाрд▓ рдкрд░ рдХूрдкрди (рдм्рдпाрдЬ) рдФрд░ рдоैрдЪ्рдпोрд░िрдЯी рдкрд░ рдоूрд▓рдзрди рдоिрд▓рддा рд╣ै।
рд╕्рдЯॉрдХ рдПрдХ्рд╕рдЪेंрдЬ рдкрд░ Demat рдоें рд▓िрд╕्рдЯेрдб рд╣ोрддे рд╣ैं, рдЬ़рд░ूрд░рдд рдкрд░ рдмेрдЪ рднी рд╕рдХрддे рд╣ैं।
---
ЁЯУИ рд░िрдЯрд░्рди рдФрд░ рдЕрд╡рдзि (Tenor)
рдХूрдкрди рджрд░ рдлिрдХ्рд╕ рд╣ोрддी рд╣ै (рдЬाрд░ी рдХрд░рдиे рдХे рд╕рдордп рддрдп)।
рдЖрдо рддौрд░ рдкрд░ рдордз्рдпрдо рдЕрд╡рдзि (5–10 рд╡рд░्рд╖) рдХे рдЯेрдирд░ рдоें рдЖрддे рд╣ैं।
рд▓рдХ्рд╖्рдп: FD рд╕े рдеोрдб़ा рдмेрд╣рддрд░/рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзी рд░िрдЯрд░्рди + рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा।
> рдиोрдЯ: рд╕рдЯीрдХ рдХूрдкрди рджрд░ рд╣рд░ рдЗрд╢्рдпू рдкрд░ рдЕрд▓рдЧ рд╣ोрддी рд╣ै—рдЬाрд░ी рд╣ोрдиे рдХे рд╕рдордп рдЬो рддрдп рд╣ो, рд╡рд╣ी рд▓ाрдЧू।
---
ЁЯЫб️ рдХ्рдпों рдЪुрдиें SGrB?
рд╕ॉрд╡рд░ेрди рдмैрдХिंрдЧ: рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдЧाрд░ंрдЯी = рдЙрдЪ्рдЪ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा।
рдЧ्рд░ीрди рдЗрдо्рдкैрдХ्рдЯ: рдЖрдкрдХा рдкैрд╕ा рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा/рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं рдоें।
рдбाрдЗрд╡рд░्рд╕िрдлिрдХेрд╢рди: Equity-heavy рдкोрд░्рдЯрдлोрд▓िрдпो рдХो рдмैрд▓ेंрд╕ рдХрд░рддा рд╣ै।
рдПрдХ्рд╕рдЪेंрдЬ-рд▓िрд╕्рдЯेрдб: рдЬрд░ूрд░рдд рдкрдб़े рддो рдЯ्рд░ेрдбेрдмрд▓ (рд▓िрдХ्рд╡िрдбिрдЯी рд╡िрдХрд▓्рдк)।
---
⚠️ рдЬोрдЦिрдо рдХ्рдпा рд╣ैं?
рдЗंрдЯрд░ेрд╕्рдЯ-рд░ेрдЯ рд░िрд╕्рдХ: рдоाрд░्рдХेрдЯ рд░ेрдЯ рдмрдв़े рддो рдмॉрди्рдб рдХीрдордд рдЧिрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै (рдЕрдЧрд░ рдоैрдЪ्рдпोрд░िрдЯी рд╕े рдкрд╣рд▓े рдмेрдЪрддे рд╣ैं)।
рд░ीрдЗрди्рд╡ेрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рд░िрд╕्рдХ: рдХूрдкрди рдоिрд▓рддे рд╕рдордп рдЙрд╕ी рджрд░ рдкрд░ рджोрдмाрд░ा рдиिрд╡ेрд╢ рд╕ंрднрд╡ рд╣ो рдпा рдирд╣ीं।
рд▓िрдХ्рд╡िрдбिрдЯी: рдХुрдЫ рдЗрд╢्рдпू рдоें рдЯ्рд░ेрдбिंрдЧ рд╡ॉрд▓्рдпूрдо рд╕ीрдоिрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।
---
ЁЯЖЪ SGrB vs SGB (Sovereign Gold Bond)
рдкॉрдЗंрдЯ SGrB SGB
рдЕंрдбрд░рд▓ाрдЗрди рдЧ्рд░ीрди рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ्рд╕ рд╕ोрдиा (Gold price linked)
рд░िрдЯрд░्рди рд╕्рдЯ्рд░рдХ्рдЪрд░ рдлिрдХ्рд╕्рдб рдХूрдкрди + рдк्рд░ाрдЗрд╕ рдоूрд╡рдоेंрдЯ рд╕ोрдиे рдХा рднाрд╡ + рдлिрдХ्рд╕्рдб рдм्рдпाрдЬ
рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХ्рд▓ाрдЗрдоेрдЯ / рдЗрди्рдл्рд░ाрд╕्рдЯ्рд░рдХ्рдЪрд░ рдЧोрд▓्рдб-рд▓िंрдХ्рдб рдиिрд╡ेрд╢
рд╡ोрд▓ैрдЯिрд▓िрдЯी рдХрдо рд╕े рдордз्рдпрдо рдЧोрд▓्рдб-рдк्рд░ाрдЗрд╕ рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░
---
ЁЯЫа️ рдХैрд╕े рдЦрд░ीрджें? (рд╕्рдЯेрдк-рдмाрдп-рд╕्рдЯेрдк)
1. Demat/KYC рддैрдпाрд░ рд░рдЦें (PAN, Aadhaar link).
2. Broker/Bank/Exchange рдк्рд▓ेрдЯрдлॉрд░्рдо рдкрд░ “Sovereign Green Bonds” рдЗрд╢्рдпू рджेрдЦें।
3. рдмिрдб рдХрд░ें (рд▓ॉрдЯ рд╕ाрдЗрдЬ/рд░ाрд╢ि рдЪुрдиें) рдФрд░ рднुрдЧрддाрди рдХрд░ें।
4. рдЕрд▓ॉрдЯрдоेंрдЯ рд╣ोрдиे рдкрд░ рдмॉрди्рдб рдЖрдкрдХे Demat рдоें рдХ्рд░ेрдбिрдЯ।
5. рдХूрдкрди рдХ्рд░ेрдбिрдЯ рдмैंрдХ рдЦाрддे рдоें рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдЖрддा рд░рд╣ेрдЧा।
---
ЁЯзо рдЫोрдЯी-рд╕ी рдЧрдгрдиा (рдЙрджाрд╣рд░рдг)
рдоाрди рд▓ीрдЬिрдП рдЖрдкрдиे ₹1,00,000 рдХे SGrB 7% рдХूрдкрди рдкрд░ рд▓िрдП:
рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдм्рдпाрдЬ ≈ ₹7,000 (рдЯैрдХ्рд╕ рдиिрдпрдо рд▓ाрдЧू)।
рдоैрдЪ्рдпोрд░िрдЯी рдкрд░ рдоूрд▓рдзрди ₹1,00,000 рд╡ाрдкрд╕।
> рдЕрдЧрд░ рдмीрдЪ рдоें рдмेрдЪрддे рд╣ैं, рддो рдмाрдЬ़ाрд░ рдХीрдордд рдкрд░ рд▓ाрдн/рд╣ाрдиि рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।
---
ЁЯСд рдХिрд╕рдХे рд▓िрдП рд╕рд╣ी рд╣ै?
рд╕ेрдл़्рдЯी-рдлрд░्рд╕्рдЯ рдиिрд╡ेрд╢рдХ рдЬो рд╕рд░рдХाрд░-рд╕рдорд░्рдеिрдд рдЗंрд╕्рдЯ्рд░ूрдоेंрдЯ рдЪाрд╣рддे рд╣ैं।
рд▓ॉрди्рдЧ-рдЯрд░्рдо рдЧोрд▓्рд╕ рд╡ाрд▓े рдЬिрдирдХो FD рд╕े рдеोрдб़ा рдмेрд╣рддрд░ рд╡िрдХрд▓्рдк рдЪाрд╣िрдП।
рдЗрдо्рдкैрдХ्рдЯ-рдл़ोрдХрд╕्рдб рдЗрди्рд╡ेрд╕्рдЯрд░्рд╕ рдЬो рдХ्рд▓ाрдЗрдоेрдЯ-рдл़्рд░ेंрдбрд▓ी рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ्рд╕ рдХो рд╕рдкोрд░्рдЯ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं।
---
ЁЯзн рдкोрд░्рдЯрдлोрд▓िрдпो рдоें рдХрд╣ाँ рд░рдЦें?
Debt/Fixed-Income рд╣िрд╕्рд╕े рдоें 10–30% (рдЖрдкрдХी рд░िрд╕्рдХ рдк्рд░ोрдлाрдЗрд▓ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░)।
Equity/Gold/REITs рдХे рд╕ाрде рдоिрд▓ाрдХрд░ Balanced Allocation рдмрдиाрдПँ।
---
✅ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
Sovereign Green Bonds 2025 рдоें рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд, рдЙрдж्рджेрд╢्рдпрдкूрд░्рдг рдФрд░ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдиिрд╡ेрд╢ рдХा рд╢ाрдирджाрд░ рдЕрд╡рд╕рд░ рд╣ैं।
рдЖрдкрдХो рдоिрд▓рддा рд╣ै—рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा + рд╕्рдеिрд░ рдХूрдкрди + рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдкрд░ рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдк्рд░рднाрд╡।
---
ЁЯУв CTA (Call to Action)
ЁЯМ┐ рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдЧ्рд░ीрди + рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░िрдЯрд░्рди рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рддो рдЕрдЧрд▓ा SGrB рдЗрд╢्рдпू рдоिрд╕ рди рдХрд░ें—рдЕрдкрдиा Demat рдФрд░ KYC рдЕрднी рддैрдпाрд░ рд░рдЦें।
ЁЯТм рд╕рд╡ाрд▓ рд╣ैं? рдиीрдЪे рдХрдоेंрдЯ рдХрд░ें—рдоैं рдЖрдкрдХे рдЧोрд▓ рдФрд░ рд░िрд╕्рдХ рдк्рд░ोрдлाрдЗрд▓ рдХे рд╣िрд╕ाрдм рд╕े рдмेрд╕िрдХ рдЕрд▓ोрдХेрд╢рди рдк्рд▓ाрди рд╕ुрдЭा рджूँрдЧा।
ЁЯФФ рдРрд╕े рд╣ी рд╕्рдоाрд░्рдЯ рдлाрдЗрдиेंрд╕ рдЖрдЗрдбिрдпाрдЬ़ рдХे рд▓िрдП рдм्рд▓ॉрдЧ рдХो рдлॉрд▓ो/рд╢ेрдпрд░ рдХрд░ें।
рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ
рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें